ยาแก้ท้องเสียมีกี่แบบ? เลือกทานอย่างไรให้เหมาะกับอาการ

เมื่อมีอาการท้องเสีย หลายคนมักเข้าใจว่าควรรีบรับประทานยาแก้ท้องเสีย เพื่อหยุดการถ่ายให้เร็วที่สุด อย่างไรก็ตาม แนวคิดดังกล่าวอาจไม่ถูกต้องเสมอไป เพราะการหยุดถ่ายทันทีในบางกรณีอาจทำให้เชื้อโรคหรือสารพิษค้างอยู่ในลำไส้ ส่งผลให้อาการรุนแรงขึ้น การเลือกใช้ยาให้เหมาะสมกับสาเหตุจึงมีความสำคัญ บทความนี้จะอธิบายประเภทของยาและแนวทางเลือกใช้ให้เหมาะกับอาการอย่างถูกต้อง

ยาแก้ท้องเสียมีกี่แบบ?

• ผงเกลือแร่ (ORS ) : ผงเกลือแร่ไม่ใช่ยาหยุดถ่าย แต่มักจะเป็นสิ่งแรกที่คนนึกถึง เนื่องจากช่วยทดแทนน้ำและแร่ธาตุที่สูญเสียไปจากการถ่ายเหลว ช่วยป้องกันภาวะขาดน้ำและช็อกได้ ควรเลือกเกลือแร่สูตรสำหรับผู้ป่วยท้องเสียโดยเฉพาะ และหลีกเลี่ยงเครื่องดื่มเกลือแร่สำหรับนักกีฬา เพราะมีปริมาณน้ำตาลสูงเกินความจำเป็นอาจส่งผลให้ยิ่งท้องเสียมากขึ้น

• ยาผงถ่าน (Activated Charcoal ) : ยาผงถ่านช่วยดูดซับสารพิษหรือเชื้อโรคบางชนิดในทางเดินอาหาร เหมาะสำหรับกรณีอาหารเป็นพิษหรือถ่ายเหลว  มักพบในรูปแบบเม็ดสีดำ อย่างไรก็ตาม ควรรับประทานห่างจากยาอื่นอย่างน้อย 2 ชั่วโมงเพื่อป้องกันการดูดซับวิตามินหรือสารอาหารอื่นๆ จากยาที่จำเป็นออกไป

• ยาหยุดถ่าย (Antimotility) : ยากลุ่มนี้ เช่น Loperamide จัดเป็นยาแก้ท้องเสียเฉียบพลันที่ช่วยลดการบีบตัวของลำไส้ ทำให้ถ่ายน้อยลง เหมาะกับกรณีที่จำเป็นต้องควบคุมอาการชั่วคราว เช่น ระหว่างเดินทาง แต่มีข้อควรระวังสำคัญคือ ห้ามใช้หากมีไข้สูงหรือถ่ายมีมูกเลือด เพราะอาจทำให้เชื้อค้างอยู่ในลำไส้ และมักมีปัญหาท้องผูกตามมา 
  
  

ยาฆ่าเชื้อ/ยาปฏิชีวนะ (Antibiotics) : ใช้เฉพาะในกรณีที่แพทย์วินิจฉัยว่ามีการติดเชื้อแบคทีเรีย เช่น ถ่ายเป็นมูกเลือดหรือมีไข้สูง ไม่ควรซื้อรับประทานเอง แม้ว่าจะสามารถพบยาแก้ท้องเสียใน 7-11 หรือร้านสะดวกซื้อได้ก็ตาม